Các hãng hàng không đang sụt giảm mạnh đội máy bay do phải kiểm tra động cơ và bảo dưỡng, thậm chí có hãng bay không còn máy bay để khai thác.
Trước tình hình trên, việc đi lại của người dân gặp nhiều khó khăn và nhiều lo ngại giá vé máy bay tiếp tục được nâng lên khi nguồn cung khan hiếm.
Ít lựa chọn, giá vé cao
Hàng loạt yếu tố bất lợi khiến hãng hàng không giảm quy mô máy bay, tần suất khai thác đã ảnh hưởng việc đi lại của khách hàng.
Pacific Airlines chính thức không còn máy bay hoạt động từ ngày 18-3 do trả toàn bộ máy bay cho chủ tàu nước ngoài - Ảnh: T.T.D.
Chị Thanh Huyền (quận Tân Bình, TP.HCM) làm đại lý hàng hóa quốc tế, thường xuyên di chuyển các địa điểm trong nước và quốc tế để thương thảo, kết nối công việc. Tuy nhiên, trong thời gian gần đây giá vé tăng "sốc" gấp 2-3 lần so với năm ngoái, chưa kể còn có dấu hiệu khan hiếm, gây bất lợi cho quá trình đi lại của khách.
Chị Huyền lấy ví dụ chặng bay trong nước khá đặc thù như bay Côn Đảo đang có sự cạnh tranh giữa Vietnam Airlines và Bamboo Airways. Thế nhưng từ tháng 4, Bamboo Airways rời cuộc đua này khi trả thêm ba máy bay thường sử dụng cho chặng Hà Nội, TP.HCM - Côn Đảo.
Đây là dòng máy bay có thể bay thẳng từ Hà Nội - Côn Đảo. Sự rút lui của Hãng Bamboo Airways ở chặng bay này khiến nhiều khách hàng nuối tiếc, lo ngại đường bay đến Côn Đảo sẽ thêm vất vả.
Cảnh vắng vẻ hiếm thấy ở khu vực lấy hành lý nhà ga nội địa sân bay Tân Sơn Nhất vào trưa 19-3 - Ảnh: NHƯ THỔ
Vasco, công ty con của Vietnam Airlines, khai thác loại ATR72 chỉ bay từ TP.HCM - Côn Đảo. Nếu khách từ khu vực phía Bắc đi Côn Đảo phải qua hai chặng bay Nội Bài - TP.HCM, sau đó TP.HCM - Côn Đảo. Không chỉ tốn kém chi phí, thời gian di chuyển kéo dài 2-3 lần so với bay thẳng như Bamboo Airways trước đây.
Thị trường hàng không Việt Nam có sáu hãng bay, trong đó chủ yếu Vietnam Airlines và Vietjet áp đảo về tần suất, số lượng máy bay so với các hãng khác như Vietravel Airlines, Pacific Airlines, Bamboo Airways và Vasco.
Anh Trần Quang (42 tuổi, TP Thủ Đức, TP.HCM) than giá vé máy bay đang tăng rất nhanh trong dịp lễ, hè. Khi khảo sát giá tour, anh bất ngờ giá tour trong nước đang neo ở mức cao, trong khi đi nước ngoài chỉ cao hơn chút đỉnh.
Chọn tour đi Phú Quốc 4 ngày 3 đêm giá một người 9 triệu đồng, trong khi đi Singapore chỉ 13,5 triệu đồng. Khi hỏi công ty du lịch, anh được giải thích giá vé máy bay đang tăng mạnh ở nội địa khiến chi phí tour khá cao.
"Sau khi lựa chọn tới lui, tôi quyết định mua vé cho ba mẹ đi Singapore" - anh Quang nói.
Hành khách xuống máy bay của Bamboo Airways tại sân bay Tân Sơn Nhất. Hiện hãng này còn sở hữu 8 chiếc - Ảnh: T.T.D.
Số lượng máy bay giảm nhanh
Trên các trang mạng, nhiều người kháo nhau nên tranh thủ mua vé máy bay từ sớm cho kế hoạch đi du lịch hè. Nội dung tập trung vào hãng bay nhưng thiếu máy bay nên vé sẽ sốt giá. Càng chậm mua giá càng tăng, chưa kể ít lựa chọn hơn.
Những lời rủ rê, khuyến nghị nhau mua vé máy bay là có cơ sở. Theo số liệu thống kê của Vietnam Airlines, số lượng máy bay của các hãng đang giảm khá nhanh. Chẳng hạn năm 2023 cả nước có 223 máy bay. Đến quý 1-2024 chỉ còn 173 máy bay, giảm 25%.
Đây chỉ mới là giai đoạn đầu thiếu hụt máy bay nhưng đã có những ảnh hưởng, sắp tới hè sẽ căng hơn. Lãnh đạo một hãng hàng không chia sẻ như vậy với phóng viên Tuổi Trẻ vào ngày 20-3.
Vị này nói giá vé đang là chủ đề gây tranh cãi khi đến cao điểm đi lại, trong khi ngành hàng không có những cái khó riêng. Viễn cảnh cho những tháng còn lại của năm 2024 là ít chuyến bay hơn và xác suất máy bay kín chỗ sẽ tăng mạnh, đồng nghĩa giá vé sẽ tăng.
Trong khi đó, hàng không vừa được nới mức trần giá vé máy bay nội địa từ tháng 3 là cơ hội cho hãng bay bù đắp lại chi phí.
Hiện Vietnam Airlines và Vietjet đối diện với việc giảm quy mô đội máy bay, tổng cộng của hai hãng có 42 chiếc bị triệu hồi kiểm tra động cơ PW1100G trang bị cho máy bay Airbus A321neo. Đây là nỗi ám ảnh với hãng hàng không, do phần lớn đội máy bay thân hẹp được ưa chuộng sử dụng cho chặng bay ngắn khá phổ biến tại Việt Nam.
Cụ thể, Vietnam Airlines hoạt động với 64 chiếc A321ceo và A321neo (chiếm 62% đội bay), Vietjet hoạt động với 79 chiếc A320ceo, A321ceo và A321neo (trong đó A321neo chiếm 24 chiếc).
Nguồn dữ liệu, trang thống kê máy bay planespotters.net và hãng hàng không Việt Nam - Số liệu: CÔNG TRUNG - Đồ họa: TUẤN ANH
Do kiểm tra động cơ, bảo dưỡng
Theo ông Lê Hồng Hà - tổng giám đốc Vietnam Airlines, việc thiếu hụt tàu bay do phải kiểm tra động cơ, bảo dưỡng gây thách thức rất lớn cho các hãng hàng không trong năm 2024.
Ngoài 12 máy bay Vietnam Airlines đang thuộc diện tạm dừng khai thác, ông Hà cho biết còn rất nhiều thiết bị khác của máy bay phải đưa vào bảo dưỡng, kể cả động cơ máy bay Airbus A350.
Cũng theo ông Hà, do đứt gãy chuỗi cung ứng, trước đây thời gian để bảo dưỡng một động cơ bình quân là 100 - 120 ngày nhưng hiện để bảo dưỡng xong phải cần tới 250, thậm chí là 300 ngày.
Trong khi đó, Vietjet đang tạm ngưng tám máy bay, sắp tới sẽ tăng thêm số lượng ngay trong dịp cao điểm hè.
CEO Bamboo Airways Lương Hoài Nam đánh giá thị trường hàng không còn nhiều biến động, trong đó về số lượng máy bay khai thác. Với Bamboo Airways còn tám tàu, thay vì mức đỉnh khai thác 30 tàu. Vị này cho biết trong lịch bay hè vẫn chưa tính đến chuyện tăng thêm máy bay khai thác.
Bức tranh hàng không vẫn phủ đầy màu xám khi mới đây hãng bay giá rẻ đầu tiên Việt Nam là Pacific Airlines chính thức không còn máy bay hoạt động từ 18-3. Nguyên nhân là do hãng trả toàn bộ máy bay cho chủ tàu nước ngoài sau khi đạt thỏa thuận xóa nợ 220 triệu USD (hơn 5.000 tỉ đồng).
Cao điểm hè là cơ hội tăng doanh thu, các hãng bay Việt lùng sục khắp nơi để thuê máy bay vẫn còn gặp nhiều khó khăn. Quyền tổng giám đốc Pacific Airlines Nguyễn Anh Dũng nói với phóng viên Tuổi Trẻ việc tìm kiếm thuê máy bay trong dịp hè, giá thuê rất cao nhưng cũng khó thuê.
Tình trạng thiếu máy bay chủ yếu ảnh hưởng đến các dòng thân hẹp như Airbus A320, A321 vốn được sử dụng để phục vụ các chặng ngắn đến vừa và cũng chiếm tỉ trọng lớn trong đội bay toàn cầu. Do đó những chặng nội địa và khu vực sẽ bị ảnh hưởng nặng hơn so với các chặng dài hơn.
Vietjet là hãng bay có hơn 100 máy bay, vận hành khai thác tại Việt Nam dao động từ 80-90 chiếc (còn lại ở ThaiVietjet tại Thái Lan). Đây là hãng bay tư nhân duy trì được số lượng máy bay quy mô lớn, nhưng việc gia tăng thêm nhiều tàu bay trong giai đoạn hè dự báo vẫn còn gặp khó khăn.
Khách xếp hàng đợi soi hành lý tại sân bay Tân Sơn Nhất vào chiều 20-3 - Ảnh: T.T.D.
Nguồn: Công Trung - Ngọc Đức/tuoitre.vn
