Giải quyết quyền lợi hưu trí, rút một lần, ốm đau, thai sản, tử tuất cho lao động tại các doanh nghiệp nợ, trốn đóng bảo hiểm xã hội (BHXH) không còn khả năng thu hồi. Đây chính là đề xuất của Bảo hiểm xã hội Việt Nam với Bộ Lao động Thương binh và Xã hội.
Riêng năm 2022, tiền chậm đóng BHXH tại các doanh nghiệp phá sản, giải thể, ngừng hoạt động, chủ bỏ trốn là hơn 4.000 tỷ đồng, ảnh hưởng quyền lợi của gần 206.500 lao động. Nhưng việc xử lý hình sự các doanh nghiệp vi phạm còn gặp nhiều vướng mắc. Chính vì vậy, đề xuất nêu ra các mức giải quyết quyền lợi cụ thể cho từng nhóm đối tượng như sau:
Với lao động đủ tuổi nghỉ hưu, nếu đã đóng BHXH 20 năm trở lên (không gồm thời gian bị nợ BHXH) thì được hưởng lương hưu tại thời điểm đủ điều kiện. Trong trường hợp, khoản tiền BHXH bị nợ được doanh nghiệp đóng bù hoặc bổ sung bằng nguồn tài chính khác sau đó, thì được cộng thời gian này để tính lại mức hưởng lương hưu.
Lao động đủ tuổi nghỉ hưu nhưng đóng bảo hiểm dưới 20 năm (trong đó có 10 năm thực đóng trở lên), nếu có nguyện vọng thì đóng BHXH tự nguyện một lần cho những năm còn thiếu để hưởng lương hưu. Thời điểm hưởng được tính từ ngày đầu tiên của tháng liền kề sau tháng đóng đủ tiền. Nếu sau đó khoản tiền bị nợ được doanh nghiệp đóng bù hoặc nguồn tài chính khác bổ sung thì cơ quan bảo hiểm xã hội sẽ cộng thêm thời gian bị nợ để tính lại mức hưởng. Song số tiền lao động đã đóng BHXH tự nguyện không được hoàn trả.
Ảnh minh họa - Nguồn: vneconomy.vn
Chế độ BHXH một lần được giải quyết với các trường hợp sau:
- Lao động làm việc trong điều kiện bình thường, chưa đóng đủ 20 năm BHXH (tính cả thời gian bị nợ)
- Người ra nước ngoài định cư
- Người mắc một trong các bệnh nguy hiểm tính mạng như ung thư, bại liệt, xơ gan cổ chướng, phong, lao nặng, nhiễm HIV đã chuyển sang AIDS và một số bệnh khác theo quy định của Bộ Y tế
- Sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, hạ sĩ quan nghiệp vụ, người làm công tác cơ yếu trong lực lượng vũ trang phục viên, xuất ngũ, thôi việc mà không đủ điều kiện hưởng lương hưu
- Lao động đóng BHXH bắt buộc sau một năm nghỉ việc
- Người đóng BHXH tự nguyện sau một năm không đóng tiếp mà chưa đủ 20 năm.
Số tiền hưởng một lần được tính trên thời gian thực đóng, không tính lúc bị nợ. Nếu tiền nợ sau đó được đơn vị hoặc nguồn tài chính khác đóng bù thì giải quyết bổ sung BHXH một lần.
Với lao động hưởng chế độ ốm đau, thai sản, đề xuất để người lao động được nhận tiền BHXH trên thời gian thực đóng. Riêng lao động sinh con, nhận con nuôi mà doanh nghiệp sử dụng lao động vẫn đang nợ tiền bảo hiểm, thì vẫn được hưởng trợ cấp nếu đóng đủ 6 tháng trở lên vào Quỹ Ốm đau, thai sản. Nếu sau đó tiền nợ được đóng bù thì lao động được điều chỉnh mức hưởng.
Với chế độ tử tuất, lao động thực đóng BHXH bắt buộc từ 12 tháng trở lên hoặc tổng thời gian đóng bắt buộc lẫn tự nguyện từ đủ 60 tháng trở lên (không tính quãng bị nợ) thì được giải quyết trợ cấp mai táng với thân nhân. Lao động thực đóng 15 năm BHXH bắt buộc trở lên, có thân nhân thuộc diện hưởng trợ cấp tuất hàng tháng mà không muốn hưởng một lần thì được hưởng hàng tháng.
Tiền tuất một lần được giải quyết cho lao động chưa đóng đủ 15 năm BHXH bắt buộc; người đủ 15 năm thực đóng trở lên; người có 15 năm thực đóng trở lên mà không có thân nhân đủ điều kiện hưởng tiền tuất hàng tháng. Nếu sau đó khoản nợ BHXH được đóng bù thì lao động được giải quyết tiền tuất một lần bổ sung như với BHXH một lần./.
Bài: Bích Thủy/kenhcongdong.com
