Nhiều doanh nghiệp đã lên phương án thưởng Tết dương lịch và Tết Nguyên đán năm nay với số tiền thưởng cao nhất lên tới hàng tỉ đồng, nhưng nhiều người lao động cũng ngậm ngùi nhận thưởng chỉ vỏn vẹn 100.000 đồng.
Nhiều doanh nghiệp chạy vạy đủ đường để có tiền thưởng Tết cho nhân viên nhằm giữ người lao động, thậm chí phải vay tiền lo thưởng cho nhân viên để giữ đội ngũ ổn định, hy vọng năm 2024 sẽ khởi sắc hơn.
Áp lực vì nghe doanh nghiệp khác thưởng Tết tiền tỉ
Nhưng không phải công ty nào cũng có quỹ thưởng Tết do tình hình kinh tế khó khăn.
"Là lãnh đạo doanh nghiệp, ai cũng muốn lo thưởng Tết tươm tất cho nhân viên. Nhưng năm nay kinh tế quá khó khăn, không ít người nghe báo chí đưa tin công ty này công ty kia thưởng Tết tiền tỉ mà thấy áp lực", ông Nguyễn Ngọc Luận - CEO Công ty nông sản Meet More - nói với Tuổi Trẻ.
Ông Luận cũng nhắc lại một câu nói của một doanh nhân đang lan truyền trên mạng: "Đừng hỏi sắp đến Tết rồi có thưởng hay không, bây giờ là lúc trả lời câu hỏi chúng ta có tồn tại hay không?", bởi theo ông có thể gây tranh cãi, nhưng lại đúng hoàn cảnh với nhiều doanh nghiệp bây giờ. Khi doanh nghiệp còn "ăn đong" từng ngày, rất khó để thưởng Tết "to" như kỳ vọng của người lao động.
Chủ doanh nghiệp nông sản này cũng cho biết khả năng phục hồi còn khá xa, bởi vậy lãnh đạo doanh nghiệp cũng phải "nát óc" tìm cách cân đối, cái nào chi, cái nào giảm, mục tiêu ổn định quy mô nhân sự và trả lương đầy đủ là quan trọng nhất.
Nhiều doanh nghiệp FDI dự kiến thưởng Tết cao hơn hoặc bằng năm ngoái, thông thường là một tháng lương cơ bản (tháng lương 13). Trong ảnh: công nhân sản xuất trong nhà máy Biel Crystal Việt Nam tại Bắc Ninh - Ảnh: NGUYÊN BẢO
Trong bối cảnh này, sẽ khó có thể thưởng Tết tưng bừng, đồng thời cần sự chia sẻ từ người lao động trong việc đồng hành cùng lãnh đạo vượt khó, theo ông Luận.
Với các doanh nghiệp bán lẻ sản phẩm công nghệ, đội ngũ nhân viên từ hàng trăm đến hàng nghìn người đã gây áp lực vô cùng lớn lên ban giám đốc điều hành trong việc lo lương tháng 13, thưởng Tết, đặc biệt trong bối cảnh kết quả kinh doanh "rớt thê thảm" do cuộc chiến giá rẻ kéo dài trong năm 2023.
Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Minh Tuấn, giám đốc hệ thống Minh Tuấn Mobile, cho biết đang nỗ lực hết mình để đảm bảo Tết cho đội ngũ khoảng 300 nhân viên, ít nhất là có lương tháng 13.
"Để làm được điều này, chúng tôi đã cắt giảm các chi phí không cần thiết, giảm các chi phí marketing và áp dụng ưu đãi trực tiếp cho khách hàng để kích cầu mua sắm", ông Tuấn cho biết.
Song song đó, ban lãnh đạo điều hành hệ thống cũng truyền thông nội bộ đến tất cả người lao động về tình hình hiện tại, khó khăn của thị trường chung, cùng nhau tiết kiệm, đoàn kết để vượt qua khó khăn.
Đồng thời "khuyến khích anh em bán hàng đưa ra các sáng kiến mới, cùng nhau tạo ra những câu chuyện hay để tiếp cận khách hàng, bán hàng tốt nhất. Từ đó kỳ vọng doanh thu mùa mua sắm cuối năm khởi sắc để giúp anh em có một cái Tết ấm no", ông Tuấn chia sẻ.
Đại diện một hệ thống khác cũng cho biết năm nay sẽ vẫn đảm bảo thưởng Tết cho nhân viên, dù tình hình kinh doanh thua lỗ.
"Lĩnh vực bán lẻ thua lỗ nhưng chúng tôi may mắn có nhiều thương hiệu và hệ sinh thái bổ trợ nên kết quả không đến nỗi tệ như một số doanh nghiệp khác trong ngành", vị đại diện cho biết.
Công ty TNHH may Song Ngọc (quận Bình Tân, TP.HCM) đã có kế hoạch thưởng Tết 1 tháng lương cho người lao động - Ảnh: S.N.
Ngành dệt may thưởng Tết giữ chân nhân viên
Dù công ty vẫn chưa chính thức thông báo thưởng Tết nhưng dự kiến năm nay công nhân Công ty may mặc Quảng Việt (huyện Củ Chi, TP.HCM) có thể vẫn sẽ nhận được lương tháng 13 với mức thưởng trung bình khoảng 7,8 triệu đồng.
Chị Vũ Thị Hiền - chủ tịch công đoàn Quảng Việt - cho biết: "Năm nay công ty vẫn thực hiện tăng lương hằng năm 5% cho công nhân nên thưởng Tết năm nay cũng tăng lên tương đương".
Ngoài thưởng Tết, 5.000 công nhân Công ty may mặc Quảng Việt cũng được thưởng từ quỹ của khách hàng trong dịp Tết này. Đây là khoản tiền do các khách hàng, đối tác của công ty trích từ lợi nhuận của các sản phẩm bán ra trên thị trường thông qua chương trình sản xuất "Fair Trade" - Thương mại công bằng. "Năm nay công nhân nhận được 1 triệu đồng từ quỹ này", chị Hiền cho hay.
Công ty TNHH may Song Ngọc (quận Bình Tân) cũng đã có chính sách thưởng Tết 1 tháng lương cho khoảng 350 người lao động. "Năm nay các doanh nghiệp may mặc, da giày ít nhiều đều có khó khăn nhưng công ty vẫn thực hiện tăng lương cho người lao động trong năm lên 8% và năm nay dự kiến thưởng Tết 1 tháng lương thực tế", ông Trần Thanh Sơn - chủ tịch công đoàn - cho biết.
Đồng thời qua năm 2024, cả công ty Song Ngọc và Quảng Việt đều dự kiến tuyển thêm lao động để bù đắp cho số biến động sau Tết và với Song Ngọc là để mở rộng sản xuất.
Trong khi đó, ông Thân Đức Việt - tổng giám đốc Tổng công ty May 10 - cho biết năm nay doanh nghiệp cũng gặp rất nhiều khó khăn, "bám trụ" được cả năm nay, không ai phải nghỉ việc, thu nhập tương đương năm ngoái là sự nỗ lực rất lớn.
Dù xác định thị trường chưa phục hồi hẳn, vẫn còn nhiều khó khăn, bất định, song ông Việt cho biết doanh nghiệp vẫn có kế hoạch chi trả thưởng Tết cho công nhân với mức bình quân 1,6 tháng thu nhập, tương đương năm trước. "Năm tới dự kiến May 10 tuyển thêm khoảng 2.000 - 3.000 lao động", ông Việt nói.
Còn ông Phạm Xuân Hồng, chủ tịch Hội Dệt may - thêu đan TP.HCM, cho biết năm nay là một năm rất khó khăn đối với ngành dệt may khi đơn hàng giảm mạnh, người lao động giảm giờ làm, không thể tăng ca như những năm trước.
Tuy vậy, đối với ngành dệt may, nguồn lao động đóng vai trò quan trọng khi đơn hàng phục hồi nên các doanh nghiệp vẫn phải đảm bảo lương thưởng cơ bản cho người lao động.
"Truyền thống của ngành dệt may là dù khó vẫn đảm bảo được ít nhất thưởng tháng 13 cho công nhân nên năm nay doanh nghiệp vẫn phải duy trì mức thưởng tối thiểu này", ông Hồng nói. Đối với những doanh nghiệp khá hơn, ông Hồng cho hay doanh nghiệp cũng gắng để cho công nhân có nhiều hơn 1 tháng lương nhưng cũng "không nhiều".
Lương thưởng năm nay sẽ "sáng hơn" cùng kỳ?
Ông Hoàng Quang Phòng, phó chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cho biết hầu hết các doanh nghiệp đã có phương án thưởng Tết và một số doanh nghiệp tăng thưởng dù kinh tế vẫn còn khó khăn.
Theo ông Phòng, chuyện doanh nghiệp thưởng Tết hàng tỉ đồng không phải cá biệt vì thưởng căn cứ dựa trên kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh, hợp đồng lao động, xu hướng phát triển thời gian tới.
Trong khi nông nghiệp là "điểm sáng" thì các ngành như công nghiệp, thương mại, dịch vụ đang giảm việc làm, giảm đơn hàng, kéo theo giảm doanh thu, giảm thu nhập, lương thưởng cho người lao động.
Trước tình hình đó, VCCI đã có kiến nghị các ngành chức năng có chính sách cụ thể để hỗ trợ doanh nghiệp. Ví dụ miễn giảm giãn thuế, chính sách lãi suất ngân hàng, hỗ trợ kinh doanh...
Lãnh đạo VCCI đánh giá một số doanh nghiệp trả tháng lương thứ 13, 14, hỗ trợ tàu xe về Tết cho người lao động chính là sự cảm thông, chia sẻ giữa người sử dụng lao động với lao động của mình.
"Bởi đào tạo một người có tay nghề, kinh nghiệm đáp ứng yêu cầu công việc không hề đơn giản, chưa tính tới tình cảm gắn bó của người lao động với doanh nghiệp. Do vậy, hai bên cần hỗ trợ, chia sẻ lẫn nhau", ông nói.
Trong khi đó, trao đổi với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Huy Hưng - cục trưởng Cục Quan hệ lao động và Tiền lương, Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội - cho biết đến ngày 26-12, cơ quan này đã tiếp nhận báo cáo của khoảng 30 tỉnh thành.
Cục đang chờ báo cáo của Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Bắc Ninh, Bắc Giang, các địa phương nhiều doanh nghiệp, đông công nhân để phản ánh "bức tranh tiền lương, tiền thưởng" tổng thể. Dự kiến cuối tháng 12-2023, chậm nhất đầu tháng 1-2024, cục sẽ có báo cáo sơ bộ.
Tính tới hiện tại, có địa phương báo cáo dự kiến thưởng Tết hàng tỉ đồng không mới, không đại diện cho tất cả người lao động, "bức tranh chung" về tiền lương. Để có báo cáo chung, ông Hưng nêu rõ cục phải tổng hợp tương đối báo cáo, có số liệu để so sánh vùng, khu vực, miền, các năm trước...
"Sơ bộ, tình hình sẽ khá hơn các năm trước, kể cả thưởng Tết dương lịch, thưởng Tết âm lịch", ông Hưng bày tỏ.
Hầu hết các doanh nghiệp đã có phương án thưởng Tết và một số doanh nghiệp tăng thưởng dù kinh tế vẫn còn khó khăn - Ảnh: Q.ĐỊNH
Vay nợ thưởng Tết cho nhân viên
Những ngày cuối năm, nhiều CEO của các công ty đang phải chạy ngược xuôi để lo ngân sách lương tháng 13 và thưởng Tết cho nhân viên. Chia sẻ với Tuổi Trẻ, ông Nguyễn Duy Vĩ, giám đốc Công ty truyền thông Buzi, cho biết đang ngóng trông "đối tác thanh toán công nợ trước khi Tết về" để trả lương tháng 13 cho nhân viên.
Trong năm 2023, Buzi đối diện với một giai đoạn khủng hoảng ngay từ đầu năm khi lượng khách hàng đột ngột giảm, thậm chí các khách hàng chiến lược của công ty cũng cắt giảm ít nhất 50% ngân sách cho các chiến dịch marketing.
"Với các công ty thành lập dưới 5 năm, thời gian tích lũy nguồn vốn chưa thật sự mạnh kèm với các tác động như trên thì thật sự sẽ là một liều thuốc thử rất mạnh", ông Vĩ cho biết.
Trong khi đó, giám đốc vận hành một công ty công nghệ tại TP.HCM tiết lộ: "Đang đi vay tiền để trả lương tháng 13 cho nhân viên".
CEO một công ty công nghệ khác cũng cho biết đang chạy vạy khắp nơi "mong xoay được tiền để có lương cho nhân viên ăn Tết, chứ thưởng thì chắc chắn không thể rồi!".
Đề nghị không nêu tên, vị CEO cho hay năm 2023 thật sự khó khăn hơn những năm trước khi nền kinh tế liên tiếp chịu hai "cú đấm" đến từ dịch COVID tới khủng hoảng kinh tế thế giới.
"Công ty hiện kiếm nhà đầu tư nên không thể than vãn những khó khăn, thua lỗ của mình. Tuy nhiên, tình hình thật sự rất tệ. Tôi chỉ mong xoay được đủ tiền để đảm bảo tất cả nhân viên mình có lương ăn Tết và không ai phải bị cắt giảm", vị CEO thổ lộ.
Nguồn: tuoitre.vn
