Ngày càng nhiều người cao tuổi, dù con cháu đề huề vẫn chọn sống riêng. Đây là một xu hướng mới nhìn thì tưởng như trái ngược với nếp sống Tam tứ đại đồng đường vốn ăn sâu vào văn hóa Việt từ hàng ngàn năm nay. Nhưng theo các chuyên gia xã hội học, đây chính là sự thích ứng với những thay đổi của đời sống xã hội. Và đây cũng chính là một trong những chủ đề của Ngày Quốc tế Người cao tuổi (1.10) năm 2022.
Những lựa chọn sáng suốt
Có đủ cả con trai, con gái, từng sống chung cả đại gia đình, nên 6 năm trước khi lần lượt vợ chồng con trai rồi con gái xin ra ở riêng, đối với ông Trần Văn Mông và bà Thái Thị Lài, quận Gò Vấp, TP. HCM, đồng ý với nguyện vọng của các con là một quyết định khó khăn. Bà Lài chia sẻ bản thân cũng buồn lắm vì vốn quen tất bật mỗi ngày chợ búa cơm nước cho con cho cháu, giờ chỉ còn có ông bà với nhau. Nhưng nghe con gái thủ thỉ tụi con xin ra riêng để ba mẹ hạnh phúc hơn, chứ sống chung vầy, vợ chồng con không tránh khỏi có lúc cãi vã, rồi chuyện dạy con cái tụi con nữa, tránh sao nổi va chạm làm ba má buồn. Bởi vậy, bà thuyết phục ông đồng ý với con, vừa vì hạnh phúc của con, vừa để bà có thời gian chăm sóc sức khỏe cho ông nhiều hơn. Bà Lài nói “Mình già rồi, thế hệ mình nó khác, thế hệ trẻ nó khác. Tụi nó làm thế nào coi được là được, mình không nên xen vào, xen vào nhiều quá nó mất hạnh phúc. Rồi dâu rồi rể, mình đâu có la nó được, dễ mất lòng lắm, nên thôi cứ dứt khoát ra riêng đi. Ra riêng thì nó còn thương mình hơn ở chung”. Còn với ông Mông, lựa chọn tuy thật khó khăn, thậm chí là miễn cưỡng, nhưng giờ thì ông hoàn toàn hài lòng. Ông tâm sự “Có ai hỏi 2 ông bà sống riêng thế này có sai lầm không? Thì giờ mình dám khẳng định: Đó là một chọn lựa đúng đắn. 3 năm trước, tôi bị bệnh của người già tưởng thoát không nổi. Bà âu yếm, chăm sóc từng giờ từng phút. Đến nỗi bác sĩ điều trị cho tôi còn nói ông sống được như thế này, khoẻ mạnh như thế này là nhờ bà đấy”.
Phải tập quen dần với nhịp sống không còn tất bật mỗi ngày lo lắng cho con cháu, mỗi bữa cơm ngày thường chỉ có ông với bà, cũng là chuyện không dễ dàng gì với vợ chồng đại tá về hưu Đào Anh Dũng, phường 12, quận Gò Vấp, TP.HCM. Nhưng động lực để ông bà quyết định không sống chung cùng gia đình nhỏ của các con chính là để các con tự khẳng định mình. Nhà ông bà thì rộng nhưng con trai thành đạt, mua được nhà riêng, rồi ở riêng thì không chỉ con vui, ông bà cũng vui. Ông Dũng chia sẻ “Cháu cũng nói tụi con có thể mua được nhà ở khu trung tâm, nhưng tụi con vẫn quyết định mua nhà ở gần bố mẹ. Ở riêng nhưng khi cần là tụi con có mặt ngay nên bố mẹ yên tâm”. Ở vào cái tuổi phải “sống chung với thuốc” mỗi ngày, lo lắng về sức khỏe luôn là vấn đề hàng đầu đối với các gia đình có cha mẹ lớn tuổi. Nhưng bà Phạm Thị Loan, vợ của ông Đào Anh Dũng lại hết sức yên tâm. Bởi ngoài chuyện ông bà nhắc nhau uống thuốc mỗi ngày thì cả đại gia đình lập chung một nhóm zalo, chỉ cần 1 tin nhắn là mọi thành viên đều có thể biết được tình trạng sức khỏe của bố hay mẹ hôm nay để kịp thời có mặt.
Sự thích ứng với xu thế xã hội
Tiến sĩ xã hội học Phạm Thị Thúy đã gặp rất nhiều những người lớn tuổi có lựa chọn như vợ chồng ông Mông bà Lài, ông Dũng bà Loan. Thậm chí, có cả những cặp vợ chồng già chủ động đề nghị sống tách riêng với con cái. Theo tiến sĩ Phạm Thị Thúy, đây chính là sự thích ứng với những thay đổi trong đời sống xã hội, đặc biệt là với người lớn tuổi.
Tiến sỹ Phạm Thị Thủy
“Lý do đầu tiên cho lựa chọn này là người già ở cái tuổi 50, 60,70 vẫn còn đang rất khỏe và trẻ. Hơn nữa họ có thu nhập thụ động, chủ động từ lương hưu, cũng như là họ đi làm thêm. Nhiều người già họ thậm chí lại còn làm nhiều hơn trước khi họ về hưu nữa. Chính sự độc lập về kinh tế đó và sự hội nhập vào xã hội vào công việc nên họ muốn có một không gian tự do, muốn sống riêng với con cháu. Lý do thứ hai là con cháu hiện giờ giống như công dân toàn cầu rồi. Con cháu có thể đang ở nước ngoài hoặc ở tỉnh khác hoặc hay đi công tác, thì chuyện ở chung để chăm sóc cha mẹ già như ngày xưa là không thể. Lý do thứ ba là có một khoảng cách thế hệ giữa cha mẹ và các con và giữa ông bà các cháu. Có nhiều bác tâm sự là ngày xưa tôi dạy năm đứa con rất dễ dàng, bây giờ tôi dạy 1 đứa cháu thôi cũng vất vả. Cách tôi nuôi và dạy cháu sao khác con trai và con dâu tôi quá, thậm chí là khác cả con gái và con rể nữa. Vì vậy nhiều người lớn tuổi thấy sống chung thì không giúp được mà có vẻ còn mang lại rất nhiều phiền lòng cho mình và con cháu một cách không đáng”./.
Bài và ảnh: Bích Thủy/kenhcongdong.com
