TP.Hồ Chí Minh hiện đang có 4 tuyến phố đi bộ hoạt động đó là phố đi bộ Nguyễn Huệ, phố đi bộ Bùi Viện trên địa bàn quận 1, phố đi bộ ẩm thực Nguyễn Thượng Hiền, quận 3 và phố đi bộ tại khu vực kỳ đài Quang Trung thuộc quận 10. Theo đề án khai thác phố đi bộ khu vực Hồ con rùa – công trường quốc tế, thuộc quận 3, sẽ chính thức hoạt động vào 20.3.2023. Tuy nhiên, với thực trạng tại các phố đi bộ hiện hữu, phố đi bộ thứ 5 của thành phố này đang cần nhiều hơn nữa những lời giải để đạt mục tiêu là không gian văn hóa công cộng, đồng thời đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế du lịch, kinh tế đêm của thành phố.
Đề án phố đi bộ khu vực Hồ con rùa – công trường Quốc tế được quận 3 xây dựng bao gồm khu vực trung tâm – hồ con rùa, và các nhánh đường dẫn đến trung tâm như Phạm Ngọc Thạch, Trần Cao Vân, Võ Văn Tần. Tùy theo đặc điểm hạ tầng của các nhánh đường, đề án phân chia thành 5 không gian chức năng bao gồm: sinh hoạt văn hóa nghệ thuật – triển lãm – tri thức - ẩm thực và khởi nghiệp. Việc xây dựng đề án cũng đã quan tâm đến các yếu tố như quy hoạch bãi giữ xe, nhà vệ sinh, xử lý rác thải, phân luồng xe khi dự kiến thời gian hoạt động từ 6 – 22 giờ các ngày thứ 7, chủ nhật, lễ, tết. Bước đầu, UBND quận 3 cũng đã thử nghiệm 1 số mô hình tại khu vực như tổ chức đêm văn hóa nghệ thuật, triển lãm ảnh và gian hàng sách. Tuy nhiên, để thật sự phát huy được giá trị mà mục tiêu của đề án đặt ra, thì còn rất nhiều vấn đề cần phải giải quyết.
Ông Huỳnh Thiên Phúc, cư dân quận 3 cho rằng đã gọi là phố đi bộ thì “đi bộ” phải là mục tiêu hàng đầu. Tuy nhiên, kế hoạch triển khai đề án để lấy ý kiến phản biện xã hội lần thứ 2 do Ủy ban MTTQ và Hội LHPN quận 3 tổ chức, lại mới chỉ tập trung vào vấn đề ẩm thực và liệu đề án đã tính toán được phương án để phố đi bộ không trở thành phố ẩm thực với rất nhiều những hệ lụy đi cùng hay chưa?
Đồng tình với ý kiến này, bà Phan Thu Minh cho rằng nếu nói là phố đi bộ, thì những yếu tố an toàn cho người đi bộ như hạ tầng vỉa hè, chiếu sáng, đèn tín hiệu giao thông đã được xem xét như thế nào? Đó là chưa kể đến việc quản lý vận hành của phố đi bộ. Dẫn chứng về giá giữ xe tại khu vực này, bà Minh cho biết, đã từng phải tốn đến 40.000 đồng/ lần gửi xe máy, trong khi giá quy định chỉ là 5.000 đồng. Đó là chưa kể đến việc điều tiết giao thông như thế nào khi đây là khu vực kết nối rất quan trọng với trung tâm thành phố, nơi mà cuối tuần mật độ và lưu lượng giao thông đều rất cao.
Là người dân sinh sống tại khu vực, bà Nguyễn Thị Thu Hà ở khu phố 3, phường Võ Thị Sáu cho biết, đa số cư dân hiện đang băn khoăn về 2 vấn đề. Một là thời cấm xe theo đề án là từ 6 -22 giờ mỗi thứ 7, chủ nhật. Vậy việc đi lại, sinh hoạt của cư dân tại khu vực sẽ như thế nào? Có cần cấp giấy đi lại hay không? Mặt khác, với 8/30 ngày cấm xe vào khu vực trong tháng, thì các hộ kinh doanh hay thuê nhà để kinh doanh trong khu vực sẽ bị ảnh hưởng rất lớn. Đề án có tính đến việc để những thành phần này tham gia như một thành tố của đề án hay chưa?
Hồ Con Rùa nhìn từ trên cao - Ảnh: Quỳnh Trần
Cũng liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Văn Tịch cho rằng, việc quy hoạch tuyến phố ẩm thực của đề án là chưa hợp lý vì đã bỏ qua nhánh đường Trần Cao Vân hiện hữu nhiều hộ kinh doanh ăn uống. Nếu để chính những hộ kinh doanh này tham gia như một phần của kế hoạch phát triển không gian ẩm thực thì vừa giải quyết được vấn đề lợi ích của người dân, vừa có sản phẩm phục vụ khách tới phố đi bộ, vừa có thể tận dụng khu vực vệ sinh, đảm bảo vệ sinh môi trường cho cả khu vực. Dẫn chứng khu vực phố đi bộ Nguyễn Huệ, khi phố đi bộ hoạt động cũng là lúc các nhà hàng tại đây thay vì chỉ phục vụ trong nhà thì đều kê bàn ghế phục vụ khách ngay tại không gian vỉa hè. Và vì vậy, đây nghiễm nhiên trở thành 1 trong những sản phẩm hấp dẫn du khách.
Một số cơ quan, có trụ sở tại khu vực phố đi bộ này cũng cho biết, thời gian cấm xe lưu thông như đề xuất của đề án là quá dài. Trong khi phố đi bộ chỉ hoạt động đến 22 giờ mỗi ngày cũng là một bất hợp lý khi thành phố đang có định hướng phát triển kinh tế đêm. Việc kết nối để chính các đơn vị trú đóng trong khu vực tham gia tổ chức các hoạt động – sản phẩm cho tuyến phố đi bộ cũng là yếu tố cần tính đến bởi phố đi bộ cần có sự hấp dẫn, đa dạng hoạt động để thật sự trở thành một điểm đến văn hóa.
Từ kinh nghiệm hoạt động cũng như những vướng mắc của các phố đi bộ hiện hữu như Nguyễn Huệ, Nguyễn Thượng Hiền, Bùi Viện hay khu vực kỳ đài Quang Trung, ông Huỳnh Thiên Phúc cho rằng, sau khi chính thức hoạt động 1 tuần, ban chỉ đạo đề án phố đi bộ Hồ con rùa cần rút kinh nghiệm và có biện pháp xử lý kịp thời những phát sinh trên thực tế. Chỉ có như vậy, thì không chỉ siêu phố đi bộ này đi vào hoạt động hiệu quả mà còn là tiền đề để đề án phát triển 22 tuyến phố đi bộ tại khu vực trung tâm TP.HCM mới có tính khả thi. Đời sống đô thị như tại TP.HCM thật sự đang rất cần những không gian công cộng như phố đi bộ, đặc biệt là trong tương lai không xa khi các tuyến metro đi vào hoạt động, tuy nhiên không mà bỏ qua những yếu tố cần xem xét cẩn trọng trước khi chính thức triển khai.
Nguồn: Bích Thủy/kenhcongdong.com
